Του Αλέξη Π. Μητρόπουλου, Πανεπιστημιακού-Προέδρου ΕΝΥΠΕΚΚ
Η ύπαρξη ενός ρωμαλέου, πλήρους και γενικευμένου Κοινωνικού Κράτους αποτελεί την ουσιαστική νομιμοποίηση της Πολιτικής Κοινωνίας. Συμβιώνουμε εν δημοκρατία ως ενεργοί πολίτες για να επιδιώκουμε ένα minimum αξιοπρεπούς ζωής και ευτυχίας όλων. Επομένως η συνάρτηση Εργασιακού-Ασφαλιστικού, όπως εξειδικεύεται με διάφορες παραλλαγές στο σύστημα της τριμερούς χρηματοδότησης (εισφορές εργοδοτών-εργαζομένων-κράτους), ουσιαστικοποιεί και εξασφαλίζει την επιλογή της Δημόσιας Κοινωνικής Ασφάλισης.
Κύριο χαρακτηριστικό αυτού του συστήματος είναι η ύπαρξη διαφόρων Ασφαλιστικών Ταμείων ανάλογα με τη φύση εργασίας. Άλλη η φύση τής εργασίας των αυτοαπασχολούμενων, επαγγελματιών, βιοτεχνών, εμπόρων, άλλη η φύση τής εργασίας των αγροτών, άλλη των πάσης φύσεως επιστημόνων που ασκούν ελεύθερο επάγγελμα, άλλη του δημοσιοϋπαλληλικού κόσμου και άλλη η φύση τού δεσπόζοντος ευρύτατου ιδιωτικού τομέα τής μισθωτής εργασίας.
Κάθε κατηγορία εργασίας (και επομένως ασφάλισης) έχει τα δικά της εργασιακά, οικονομικά, κοινωνικά και ιστορικά χαρακτηριστικά. Ο τρόπος διοίκησης των Ταμείων, η αποτελεσματικότητα της αυτοδιαχείρισης και της συμμετοχής των εργαζομένων σ’ αυτά, τα αποτελέσματα της κοινωνικής και ταξικής πάλης κάθε κλάδου προσδιορίζει και την κατάσταση των Ταμείων.
Πάνω απ’ όλα όμως υπάρχει ο προσδιοριστικός παράγοντας των καλών μισθών και ημερομισθίων σε μια ρωμαλέα και πλήρη αγορά εργασίας, που δημιουργεί συνεχείς και ικανές ασφαλιστικές ροές προς τα Ταμεία και το σύστημα.
Προσοχή όμως! Όταν δεν υπάρχουν αποθεματικά στα Ταμεία ή αυτά έχουν διατεθεί σε αλλότριους της Κοινωνικής Ασφάλισης σκοπούς ή έχουν δεσμευτεί από το κράτος για οποιονδήποτε λόγο, τότε το σύστημα ΔΕΝ λειτουργεί.
Για παράδειγμα, ένα Καναδικό Ταμείο συνταξιούχων είναι ο κύριος μέτοχος στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», από το οποίο αποκομίζει πολλά εκατομμύρια κέρδη ετησίως. Το κεντρικό Νορβηγικό Ασφαλιστικό Ταμείο ή «Ταμείο Δημόσιου Πλούτου», πλην των εισφορών των εργαζομένων και των εργοδοτών και του κράτους από τα έσοδα των πετρελαίων, επενδύει καθημερινά εκατοντάδες δις δολάρια σε ασφαλείς και επικερδείς ασφαλίσεις κατόπιν αποφάσεων της «Επιτροπής Σοφών» που διαθέτει και της Επιτροπής Δεοντολογίας.
Η Ελληνική Πολιτεία φρόντισε να μην υπάρχουν επαρκή αποθεματικά για τους δύσκολους καιρούς, όταν η αναλογία εργαζομένων-συνταξιούχων ήταν 1 προς 16, 1 προς 10 ή έστω 1 προς 6.
Ο άλλος παράγοντας, η θρυμματισμένη και ρευστοποιημένη αγορά εργασίας, κυρίως των μνημονιακών χρόνων, δεν δημιουργεί εισφορές, ικανές να αναπληρώσουν την ανυπαρξία ή την κατασπατάληση των αποθεματικών. Έτσι το κράτος βρίσκεται πάντοτε στην ανάγκη χρηματοδότησης των Ταμείων που τώρα με τα Μνημόνια μειώνεται διαρκώς, τουλάχιστον μέχρι το 2060.
Οι κυβερνήσεις που αποδέχονται το μνημονιακό πλαίσιο, θα μειώσουν τη συνταξιοδοτική συνδρομή του κράτους. Επομένως: εξουθενωμένα αποθεματικά, μειωμένες εισφορές και διαρκώς απομειούμενη κρατική χρηματοδότηση αποτελούν ένα εκρηκτικό «κοκτέιλ» διαρκούς απομείωσης των συντάξεων, οι οποίες άλλωστε -σύμφωνα με το Μνημόνιο- δεν μπορούν να αυξηθούν μέχρι το τέλος του Μεσοπρόθεσμου 2016-2022.
