Του Κωνσταντίνου Γκράβα*
Καλώς εχόντων των πραγμάτων η χώρα μας βγαίνει από τα προγράμματα διάσωσης αλλά όχι από την επιτροπεία στο τέλος Αυγούστου. Το «τελευταίο μίλι», όπως είχε χαρακτηρίσει προ διμήνου ο πρόεδρος της Ευρωομάδας Μάριο Σεντένο το σύνολο των οριστικών θεσμικών διευθετήσεων για την ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος περιλαμβανομένου και του πλαισίου της μεταμνημονιακής εποπτείας, διανύθηκε πρωθύστερα στη σύνοδο των υπουργών οικονομικών της ευρωζώνης στις 21 Ιουνίου.
Η ρύθμιση του ελληνικού δημοσίου χρέους εκπληρώνει την επί της αρχής δέσμευση των ευρωπαίων εταίρων μας από τον Νοέμβριο του 2012 για περαιτέρω παρεμβάσεις στο σκέλος του επίσημου τομέα μετά τη σημαντική αναδιάρθρωση του χρέους που κατείχε ο ιδιωτικός τομέας με το PSI. Επιπλέον η συμφωνία επαναφέρει στο τραπέζι την επιστροφή των κερδών από τα κυβερνητικά ομόλογα της Ελληνικής Δημοκρατίας που κατέχουν οι κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος, ρύθμιση η οποία χάθηκε το πρώτο εξάμηνο του 2015 εξαιτίας του σοβαρού εκτροχιασμού του δευτέρου προγράμματος διάσωσης με το αχρείαστο δημοψήφισμα.
Ωστόσο η σχετική βιωσιμότητα του υπέρογκου δημοσίου χρέους της χώρας μας τεκμαίρεται μόνον μέχρι το 2032. Το Eurogroup δεσμεύθηκε αορίστως για περαιτέρω reprofiling του ελληνικού χρέους εφόσον κάτι τέτοιο κριθεί απαραίτητο μετά το εν λόγω χρονικό ορόσημο. Πρόκειται συνεπώς για μεσοβέζικη λύση, γεγονός το οποίο πιστοποιήθηκε από την οριστική και αμετάκλητη αποχώρηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου από το χρηματοδοτικό σκέλος του προγράμματος. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης εκτιμούν στο ίδιο μήκος κύματος ότι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους δεν είναι εξασφαλισμένη.
Όσον αφορά στο πλαίσιο της εποπτείας μετά το τέλος των προγραμμάτων διάσωσης τον Αύγουστο, η χώρα μας μπαίνει σε αυτό που ονομάζω «δημοσιονομική γυάλα».
- Πρώτον, η ελληνική οικονομία διατηρεί δυστυχώς ανεξίτηλο το στίγμα της «ειδικής περίπτωσης» σε σχέση με τις άλλες χώρες της ευρωζώνης που ολοκλήρωσαν προγράμματα διάσωσης στη διάρκεια της κρίσης χρέους, με συνέπεια η μεταμνημονιακή παρακολούθηση να διαφέρει ανεπαίσθητα σε βαθμούς ελευθερίας από εκείνη της περιόδου των μνημονίων.
- Δεύτερον, η δέσμευση για διατήρηση υψηλού πρωτογενούς πλεονάσματος της τάξεως του 3,5% του ΑΕΠ μέχρι και το 2022 συνεπάγεται τον εγκλωβισμό της οικονομίας σε παγίδα χαμηλής ανάπτυξης, ενώ η μακροχρόνια δέσμευση για πρωτογενές πλεόνασμα 2,2% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο στην περίοδο 2023-60 είναι πέραν κάθε οικονομικής λογικής και ιστορικής πραγματικότητας.
- Τρίτον, το «μαξιλάρι» ρευστότητας υπολογίζεται ότι επαρκεί μέχρι την άνοιξη του 2020. Έτσι, σε περίπτωση απαγορευτικών επιτοκίων δανεισμού από τις διεθνείς αγορές, εξασφαλίζεται η αποπληρωμή των δανεικών στους διεθνείς πιστωτές σε έναν ναρκοθετημένο πολιτικό χάρτη που περιλαμβάνει βουλευτικές εκλογές και εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας.
Αν, ο μη γένοιτο, αρμενίσουμε στραβά και το μαξιλάρι αρχίσει να ξηλώνεται, οι δανειστές μπορεί να είναι προσώρας ήσυχοι αλλά οι Έλληνες πολίτες θα παραμένουν ανήσυχοι…
- Ο Κωνσταντίνος Γκράβας είναι αναλυτής διεθνών αγορών και επισκέπτης καθηγητής στη Σχολή Διοικήσεως και Επιτελών (ΣΔΙΕΠ/ΠΑ) της Πολεμικής Αεροπορίας – http://www.gravas.gr
