Του Γιώργου Ρούσκα, Προέδρου Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών-Πειραιώς-Αιγαίου και Δωδεκανήσου
Μετά από μια μακρά περίοδο πτωτικής και εξαιρετικά δύσκολης και επώδυνης πορείας για όλους τους κλάδους που εμπλέκονταν στην αγορά ακινήτων, τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης έχουν αρχίσει να κάνουν την εμφάνιση τους. Για τους αισιόδοξους πρόκειται για την αρχή της αναστροφής, για τους επιφυλακτικούς απλά για μία περίοδο σταθεροποίησης.
Από όποια πλευρά πάντως και να το δει κανείς, είναι δύσκολο να αγνοήσει τις πρώτες θετικές ενδείξεις. Οι τιμές των οικιστικών ακινήτων φαίνεται να έχουν φτάσει σε ένα σημείο που η ανάκαμψη μπορεί να είναι εφικτή. Η επαναφορά βέβαια υγιών συνθηκών στην εγχώρια κτηματαγορά έχει άμεση σχέση και τις εξελίξεις στο μακρο-οικονομικό τοπίο της χώρας αλλά και με τη μετάβαση της κατόπιν των σχετικών με τους διεθνείς πιστωτές συμφωνιών, σε μία νέα μεταμνημονιακή περίοδο πολλά υποσχόμενη υπό προϋποθέσεις βέβαια.
Η ανάκαμψη της αγοράς ακινήτων όπως αυτή καταγράφεται από σχετικά στοιχεία οφείλεται σε μία σειρά από εξωγενή παράγοντες αλλά και από διορθωτικές παρεμβάσεις στο νομοθετικό πλαίσιο. Κατ΄αρχάς η βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών και η πίεση των ευρωπαϊκών θεσμών προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να αποκαταστήσουν αποκαθιστούν την τάξη στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια είναι μερικοί από τους παράγοντες που βοηθούν στη σταθερή πορεία της αγοράς ακινήτου προς την κανονικότητα.
Βασικός πυλώνας της ανάκαμψη φαίνεται ότι αποτελούν και οι νέες αντικειμενικές αξίες που ισχύουν από φέτος μόνο για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, ενώ για τους φόρους μεταβίβασης θα ισχύσουν από την 1η Ιανουαρίου 2019. Η νομοθετική αυτή παρέμβαση, που επί πολλά χρόνια αποζητούσε η αγορά, φαίνεται ότι οδήγησε πολλούς φορολογούμενους να αδράξουν της ευκαιρίας και να επισπεύσουν διαδικασίες όπως γονική παροχή, δωρεά ή ακόμη και αγορά κάποιου ακινήτου που σχεδίαζαν αλλά δεν είχαν προγραμματίσει, πριν ισχύσουν οι νέες τιμές ζώνης.
Και μπορεί για κάποιους αυτό να θεωρείται ένα συγκυριακό φαινόμενο προτάσσοντας ότι αυτή η τάση θα διακοπεί με την ισχύ των νέων αντικειμενικών από την αρχή του έτους, υπάρχουν αναλυτές στην αγορά ακινήτων που υποστηρίζουν ότι οι νέες αντικειμενικές αξίες μπορεί να ανεβάζουν τις τιμές ζώνης σε συγκεκριμένες περιοχές αλλά πρόκειται για μία νομοθετική παρέμβαση που βάζει τάξη σε μία σχεδόν άναρχη αγορά.
Επιπλέον, οι νέες αντικειμενικές αξίες ήρθαν να προστεθούν σε ένα τοπίο που έχει ήδη διαμορφωθεί από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ακινήτων, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε αναζωογόνηση της οικοδομικής δραστηριότητας λόγω ανακαινίσεων, ενώ παρατηρείται και μία νέα κινητικότητα σε στεγαστικά/επισκευαστικά δάνεια. Επομένως, η επέλαση των βραχυχρόνιων μισθώσεων δεν έδωσε μόνο ένα σοβαρό εισόδημα σε ιδιοκτήτες ακινήνων, οι οποίοι κατά τη διάρκεια της κρίσης τη μόνη λύση που έβλεπαν ήταν η πώληση τους σε τιμή πολύ χαμηλότερη από την πραγματική τους αξία, αλλά έχει δώσει ανάσα και σε κλάδους που σχετίζονται με την αγορά ακινήτων.
Το φαινόμενο αυτό έχει επίσης κινητοποιήσει πολλούς υποψήφιους αγοραστές όχι μόνο στο κέντρο της Αθήνας αλλά και σε περιοχές του λεκανοπεδίου που βρίσκονται κοντά σε σταθμούς του Μετρό. Το ενδιαφέρον δε των επενδυτών φθάνει μέχρι και τα ακριβά προάστρια με ξένους επενδυτές (Λιβανέζοι, Κινέζοι, Ρώσοι, Τούρκοι) να αναζητούν πολυτελή ακίνητα για να διασφαλίσουν στη χώρα μας τη διαμονή τους μέσω της επονομαζόμενης “Golden Visa”.
Τέλος η σταδιακή σταθεροποίηση των τιμών των ακινήτων που καταγράφεται τα τελευταία τρίμηνα εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και τα επόμενα. Επομένως, το κρίσιμο είναι να μην ανακοπεί αυτή η θετική ορμή. Και για να συμβεί αυτό θα πρέπει η χώρα να παραμείνει σε τροχιά κανονικότητας. Το οποιοδήποτε πολιτικό ή οικονομικό σοκ θα ανατρέψει αυτήν την εξαιρετικά εύθραυστη αλλά άκρως σημαντική ανάκαμψη.
