«Το παλιό πεθαίνει και το νέο παλεύει ακόμη να γεννηθεί… (Αντόνιο Γκράμσι)»

«Το παλιό πεθαίνει και το νέο παλεύει ακόμη να γεννηθεί… (Αντόνιο Γκράμσι)»

Του Μιχάλη Μασουράκη, Επικεφαλής Οικονομολόγου ΣΕΒ

Καθώς η χώρα οδεύει προς την ολοκλήρωση του 3ου Μνημονίου, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η χώρα βρίσκεται σε μακροοικονομική και δημοσιονομική ισορροπία, έχει βελτιωθεί σε κάποιο βαθμό ο τρόπος που λειτουργεί η δημόσια διοίκηση, και ιδίως οι φορολογικές αρχές, και οι αγορές προϊόντων και εργασίας έχουν σε μεγάλο βαθμό απελευθερωθεί. Έχουν, επίσης, αρχίσει να τίθενται τα θεμέλια για τον μετασχηματισμό του αναπτυξιακού προτύπου προς μια εξωστρεφή-κυρίως βιομηχανική- παραγωγική δομή, που στηρίζεται στις εξαγωγές και τις επενδύσεις.

Από την άλλη πλευρά, οι αναπτυξιακές προοπτικές παραμένουν καθηλωμένες, όπως πιστοποιείται και από τους σχετικά χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και επενδύσεων της αναπτυξιακής στρατηγικής, ενώ και ο στόχος της εξωστρέφειας δεν φαίνεται να επιδιώκεται με αποφασιστικότητα. Η υπερφορολόγηση απομυζά την ζωτικότητα της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και περιορίζει την αύξηση των εισοδημάτων και της απασχόλησης. Το τραπεζικό σύστημα βρίσκεται σε σχετική αδυναμία να χρηματοδοτήσει επαρκώς την ιδιωτική οικονομία, με φθηνά καταναλωτικά, στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια λόγω του ακόμη υψηλού πιστωτικού κινδύνου και της συσσώρευσης επισφαλειών στο χαρτοφυλάκιο των τραπεζών.

Το θεσμικό πλαίσιο, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, δεν μπορεί να θεωρηθεί ακόμη φιλικό προς την επιχειρηματικότητα, ιδίως σε ζητήματα γραφειοκρατίας, απονομής δικαιοσύνης, αδειοδοτήσεων/χωροθετήσεων της οικονομικής δραστηριότητας, και προώθησης της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας, ενόψει της επερχόμενης 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Βεβαίως, εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν. Δεν μπορεί να μειωθεί η υπερφορολόγηση χωρίς μείωση του μεγέθους του κράτους και αύξηση της παραγωγικότητας του, με ταυτόχρονη βελτίωση της ποιότητας των δημοσίων αγαθών.

Δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της τραπεζικής χρηματοδότησης της ιδιωτικής οικονομίας χωρίς γενναίες αποφάσεις ταχείας μείωσης των επισφαλειών των τραπεζών μέσω αποτελεσματικού θεσμικού πλαισίου, που να λαμβάνει υπόψη την ανάγκη αναδιάρθρωσης και εξυγίανσης υπερχρεωμένων επιχειρήσεων. Δεν μπορούν να γίνουν επενδύσεις χωρίς να εδραιωθεί ένα φιλο-αναπτυξιακό περιβάλλον διευκόλυνσης των επενδυτών, και της επιχειρηματικής δραστηριότητας γενικότερα. Σε κάθε περίπτωση, επιστέγασμα όλων των δράσεων και πρωτοβουλιών, παραμένει η ανάγκη εφαρμογής σταθεροποιητικών πολιτικών για δημοσιονομική πειθαρχία και απρόσκοπτη πρόσβαση στις αγορές.

Στο πλαίσιο αυτό, η αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας παρουσιάζεται ως μια σειρά δράσεων και πρωτοβουλιών business as usual, χωρίς να μεταδίδεται η αίσθηση του επειγόντος που απαιτεί η επανεκκίνηση της οικονομίας. Και το ίδιο, βεβαίως, ισχύει και για το κείμενο συμφωνίας μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και των εταίρων/πιστωτών ενόψει της 4ης και τελευταίας αξιολόγησης του 3ου Μνημονίου, όπου γίνεται μια αξιοπρεπής προσπάθεια απ’ όλες τις πλευρές να πέσει η αυλαία.

Είναι σαφές, πάντως, ότι από εδώ και πέρα, η Ελλάδα θα πρέπει να σταθεί στα πόδια της, χωρίς τη χρηματοδοτική στήριξη των Μνημονίων, και στη βάση δικών της πολιτικών. Η εξυπηρέτηση του χρέους, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, θα ελαφρυνθεί. Αλλά οτιδήποτε συμφωνηθεί για το χρέος θα υπόκειται, επί ποινή αναστολής, σε όρους αιρεσιμότητας υλοποίησης μεταρρυθμίσεων και διατήρησης της πορείας δημοσιονομικής προσαρμογής. Με το χρέος να παραμένει σε απαγορευτικά για επιπολαιότητες επίπεδα, το πολιτικό σύστημα οφείλει να κατανοήσει τις παραμέτρους του προβλήματος επιβίωσης και ευημερίας της χώρας στο μέλλον, και να πράξει ανάλογα, ώστε να μην πάνε χαμένες οι θυσίες που υπέστη η κοινωνία μας στα δύσκολα χρόνια των Μνημονίων.

ειδήσεις επικαιρότητας