Του Δρ.Κωνσταντίνου Φίλης, Διευθυντή Ερευνών του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων
Υπάρχουν χρονίζουσες διαφορές που απασχολούν – κατά άλλους καθηλώνουν – την ελληνική εξωτερική πολιτική. Αν στο μέτωπο με την Τουρκία οι ελπίδες εξεύρεσης μιας μερικής ή συνολικής λύσης είναι περιορισμένες, στα υπόλοιπα εκκρεμή θέματα, αυτή τη φορά, με τους βόρειους γείτονές μας εσχάτως έχει δημιουργηθεί μια δυναμική διευθέτησής τους.
Με τη μεν FYROM, η συμφωνία, παρά τα δεδομένα προβλήματά της, δύναται να αλλάξει το μομέντουμ στις διμερείς σχέσεις. Με τη δε Αλβανία, φαίνεται ότι έχει εξευρεθεί κοινός παρονομαστής που αναμένεται να οδηγήσει σε μια ακόμη λύση. Βέβαια οι εν λόγω συμφωνίες θα κριθούν ως προς τη βιωσιμότητα και τη ανθεκτικότητά τους, τόσο από το περιεχόμενό τους όσο και την πορεία των περιφερειακών εξελίξεων.
Στην περίπτωση της FYROM η Ελλάδα επέλεξε να παραχωρήσει τα κρίσιμα ζητήματα ιθαγένειας και γλώσσας χάρη της εξασφάλισης του erga omnes. Πέραν των εσωτερικών δυναμικών και συσχετισμών που ενδέχεται να επηρεάσουν τη συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, αν η γειτονική μας χώρα καταφέρει να εκδημοκρατιστεί και να ανακάμψει οικονομικά με την υποστήριξη της Ελλάδας καθώς επίσης και να μετριάσει τις εθνοτικές διαφορές μεταξύ Σλαβομακεδόνων και Αλβανών, δηλαδή να εισέλθει σε τροχιά κανονικότητας με τη δική μας συνδρομή, αυτό θα βάλει φρένο στα εθνικιστικά ιδεολογήματα της γείτονος.
Αν, όμως, η ΠΓΔΜ παραμείνει μακριά από την Ευρωπαϊκή οικογένεια και δεν ανασυγκροτηθεί οικονομικά, τότε οι εθνικισμοί θα παραμείνουν ζωντανοί. Ως προς την Αλβανία, η συμφωνία στο κομμάτι της οριοθέτησης ΑΟΖ αναμένεται να είναι δυσμενέστερη για τα ελληνικά συμφέροντα σε σχέση με την αντίστοιχη του 2009.
Και εδώ η Αθήνα ποντάρει στο κλείσιμο ενός ακόμη μετώπου της εξωτερικής της πολιτικής προκειμένου να ανακτήσει διπλωματικό κεφάλαιο για να το χρησιμοποιήσει στη μεγαλύτερη πρόκληση ασφαλείας της, που είναι η Τουρκία.
Εξίσου, η Ελλάδα επιθυμεί να επιβεβαιώσει τον ρόλο του πυλώνα σταθερότητας της ευρύτερης περιοχής αλλά και να ανακτήσει μέρος της επιρροής της στα περιφερειακά δρώμενα με τον αέρα της χώρας που λύνει και δεν παράγει προβλήματα. Εντούτοις, η αποτελεσματικότητά ενός κατά βάση ορθού σχεδιασμού θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από την αντοχή που θα επιδείξουν σε βάθος χρόνου οι συμφωνίες με τους βόρειους γείτονες μας.
