Του Κωνσταντίνου Υφαντή, διεθνολόγου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Πανεπιστήμιο Kadir Has
Ο Ρ.Τ. Ερντογάν είναι πλέον ο πιο ισχυρός ηγέτης στην ιστορία της Τουρκικής Δημοκρατίας. Από το 1950 που έληξε η περίοδος του μονοκομματικού πολιτικού συστήματος και η Τουρκία εισήλθε στην φάση ενός ελεγχόμενου πλουραλισμού, δεν έχει υπάρξει ηγέτης που να επικρατεί με τόση άνεση σε απανωτές εκλογικές αναμετρήσεις και η ατζέντα του να νομιμοποιείται με τέτοια ένταση από το εκλογικό σώμα.
Τα τελευταία δύο-τρία χρόνια και όσο το μεγάλο πρόγραμμα συνταγματικής αναθεώρησης και μετασχηματισμού του πολιτεύματος σε Προεδρική Δημοκρατία με έναν πανίσχυρο Πρόεδρο ήταν σε εξέλιξη, οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα ακολούθησαν μία πορεία κλιμάκωσης της έντασης. Το ίδιο και στην Κύπρο. Πολλοί αποδίδουν αυτή την αύξηση της αντιπαράθεσης ακριβώς στην ανάγκη να προχωρήσει η μεταρρύθμιση μέσα σε ένα κλίμα που θα ευνοούσε την ηγετική παρουσία του Προέδρου ως εγγυητή της εθνικής ασφάλειας.
Οι διπλές εκλογές του 2015, το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 και το οριακό αποτέλεσμα του συνταγματικού δημοψηφίσματος επέτειναν την ανάγκη να κρατηθεί εγκλωβισμένη η συντηρητική και εθνικιστική ψήφος. Αν όλα τα παραπάνω ισχύουν, τότε η προσδοκία είναι ότι η επόμενη μέρα των εκλογών θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μία αποκλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο και ίσως μία πιο διαλλακτική τουρκική θέση στην Κύπρο.
Όντως, αν η εσωτερική κατάσταση είναι ασφαλής οδηγός, τότε η οικονομία είναι το μεγάλο στοίχημα. Στην εξωτερική πολιτική η Συρία είναι η απόλυτη προτεραιότητα. Όμως, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και η Κύπρος υπακούν στην δική τους λογική στο πλαίσιο της τουρκικής εθνικής ασφάλειας.
Το Κυπριακό είτε θα επιλυθεί με τους τουρκικούς όρους είτε θα «λυθεί» μέσα από την δημιουργία νέων τετελεσμένων στην Κυπριακή ΑΟΖ.
Στο Αιγαίο η σκιά των «8» είναι βαριά και δύσκολα θα υπάρξει πλήρης ηρεμία.
Η πίεση θα συνεχιστεί. Στο βαθμό που η ημιθανής ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκία δεν βγαίνει από την εντατική, δεν υπάρχει διπλωματικός μοχλός που να καθιστά την βελτίωση των σχέσεων με την Αθήνα ελκυστική για την Άγκυρα.
Προφανώς, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες και άλλοι συσχετισμοί ισχύος που επηρεάζουν τις τουρκικές επιδιώξεις, όπως οι ΗΠΑ και η μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Μέση Ανατολή. Αλλά αυτοί είναι εκτός ελληνικού ελέγχου.
