Της Μαριέττας Γιαννάκου, πρώην υπουργού
Υποστηρίζουν ορισμένοι ότι η Ευρώπη προχωρεί μέσα από την υπέρβαση κρίσεων που οφείλεται στον φόβο της κατάρρευσης του συστήματος και της αντίστοιχης ανάληψης ευθυνών.
Η προσπάθεια να συνδυαστεί η παγκοσμιοποίηση, το κοινοτικό σύστημα και οι απαιτήσεις του έθνους κράτους δεν έχει πάντοτε επιτυχία. Οι κρίσεις, εσωτερικές και εξωτερικές, πολλές φορές χωρίς να λύνονται, παράγουν πολιτικά αποτελέσματα που εμποδίζουν τον ενιαίο βηματισμό της Ένωσης. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί το προσφυγικό πρόβλημα και η μετανάστευση με κατεύθυνση την Ευρώπη. Χωρίς αμφιβολία η Ευρώπη αναδεικνύεται σε γη της επαγγελίας για τους λαούς που υποφέρουν από αυταρχικά ή και διεφθαρμένα καθεστώτα, εμφυλίους πολέμους και λιμούς. Το ευρωπαϊκό σύστημα και η πορεία του μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, απετέλεσε πρότυπο ανθρωποκεντρισμού και κατ’ ακολουθία ατομικών δικαιωμάτων αλλά και θεμελιωδών ελευθεριών. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύχθηκαν κοινωνικές πολιτικές για όλους τους πολίτες που διαβιούν στο ευρωπαϊκό έδαφος, γεγονός που προσελκύει το ενδιαφέρον των πολιτών τρίτων χωρών, ιδιαίτερα μάλιστα για ορισμένες χώρες.
Ανεξάρτητα από την παρούσα κρίση, στο υποθετικό – θεωρητικό ερώτημα αν η Ευρώπη μπορεί να φιλοξενήσει τα εκατομμύρια ανθρώπων που επιθυμούν να έρθουν στο έδαφος της ως πρόσφυγες ή και οικονομικοί μετανάστες, η απάντηση είναι απλή: ασφαλώς όχι.
Ωστόσο η κρίση είναι παρούσα. Ο πόλεμος στη Συρία έστειλε εκατομμύρια πρόσφυγες στις γειτονικές χώρες Ιορδανία, Λίβανο και Τουρκία και τώρα το ρεύμα κατευθύνεται προς την Ευρώπη. Εδώ αρχίζουν οι δυσκολίες εφαρμογής των αρχών της Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της Σύμβασης της Γενεύης για το Καθεστώς των Προσφύγων. Αν ορισμένες χώρες θεωρούν ότι μπορούν να αποφύγουν την επιβάρυνση από «απρόσκλητους επισκέπτες», τότε οι χώρες που θα αναλάβουν το βάρος, προφανώς θα προτάξουν στενά εθνικά συμφέροντα στην επόμενη κρίση που θα δημιουργηθεί επί άλλου θέματος.
Αυτό οδηγεί σε κατακερματισμό των δυνάμεων, ανάδειξη δημαγωγικών και εθνικιστικών πολιτικών και επομένως όξυνση των ρηγμάτων μεταξύ των εταίρων.
Αν δεν ασκηθεί μια ενιαία πολιτική με την κατανομή του βάρους σε όλους, οι φυγόκεντρες δυνάμεις στην Ευρώπη θα αυξηθούν και τα πραγματικά προβλήματα είναι αμφίβολο αν θα επιλυθούν. Εξυπακούεται ότι σε θεωρητικό πάντα επίπεδο η Ευρώπη πρέπει να εκπέμψει κατηγορηματικό μήνυμα προς τα έξω και ιδιαίτερα προς τους διεφθαρμένους διακινητές ανθρώπων, ότι οι δυνατότητες φιλοξενίας είναι πεπερασμένες και φυσικά αφορούν μόνο στους πραγματικούς πρόσφυγες.
