Του Δρος. Αφεντούλη Λαγγίδη, Συντονιστή Ερευνών, Κέντρου Ανατολικών Σπουδών, Πάντειο Πανεπιστήμιο
Αναρωτιέται κανείς, καθώς διανύουμε την οξύτερη φάση –μέχρι τούδε- της τουρκικής οικονομικής κρίσης, κατά πόσον η τουρκική ηγεσία, στο πρόσωπο του Ρετζέπ Ταϊπ Έρντοαν, λαμβάνει υπόψιν την ιστορία και τα παραλειπόμενα της, κάποιες φορές ανεκδοτολογικής μορφής, σε σχέση με την στενή διάδραση της Πολιτικής και της Οικονομίας.
Ο τούρκος Πρόεδρος, ο οποίος σε κάθε περίπτωση σχεδόν, επαίρεται για τις γνώσεις του στην οικονομία, θα έπρεπε με τα ισχνά αγγλικά του να έχει ακούσει έστω και παραφθαρμένη την «μυθική» πλέον έκφραση: «It’s the Economy Stupid», ή, τουλάχιστον, θα έπρεπε να ανακαλεί στη μνήμη, την Πολιτική-Οικονομική συγκυρία στην Τουρκία των ετών 1999-2000, αυτή που τελικά τον οδήγησε στην εξουσία.
Σε μια ευνοϊκή για τον τούρκο Πρόεδρο συγκυρία –πολιτικά-, αφού επανεξελέγη, «αναβαθμισμένος», άρα και σε θέση να κάνει διορθωτικές κινήσεις και έναντι του διεθνούς περίγυρου, επέλεξε τη συνέχιση μιας αδιέξοδης , αδιάλλακτης στάσης, σε θέματα που προκαλούν –το λιγότερο- «δυσφορία» σε παράγοντες (βλ. Η.Π.Α.) που διαθέτουν αποδεδειγμένα τα μέσα να πλήξουν την χώρα του στο μαλακό της υπογάστριο, δηλαδή την Οικονομία.
Η τελευταία, παρά την ιλιγγιώδη ανάπτυξη που επέδειξε τα τελευταία 15-16 χρόνια, παραμένει μια οικονομία ιδιαίτερα εκτεθειμένη στο κλίμα και τις διαθέσεις των διεθνών αγορών.
Η οικονομική κρίση, στη μορφή της ραγδαίας πτώσης της ισοτιμίας του τουρκικού νομίσματος, σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές ήταν προβλέψιμη (λόγω της υπερθέρμανσης της οικονομίας), όσο και –κυρίως- αντιμετωπίσιμη, με έγκαιρες, καίριες, όσο και διακριτικές παρεμβάσεις, πριν βεβαίως λάβει τις σημερινές διαστάσεις. Οι εμμονές Έρντοαν και ορισμένων στο στενό του περιβάλλον, επέμειναν σε μια συνταγή δημοσιονομικής επέκτασης, χαμηλών τραπεζικών επιτοκίων, και περιορισμού στο περιθώριο κίνησης των «τεχνοκρατών» της Κεντρικής Τράπεζας, δοκιμασμένη και επιτυχημένη στο παρελθόν, αλλά με ημερομηνία λήξεως.
Αυτό που απασχολεί την Ελλάδα, είναι σαφέστατα, οι επιπτώσεις στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας έναντι ημών, αλλά και οι επιπτώσεις στο οικονομικό πεδίο, αφ’ ής στιγμής μια γενικότερη εν Τουρκία, οικονομική κατάρρευση, θα επηρέαζε σε επιχειρηματικό, και εμπορικών συναλλαγών επίπεδο, αρνητικά και τη χώρα μας, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει δραματικά τις πάσης φύσεως οικονομικές συναλλαγές με την άλλη πλευρά του Αιγαίου.
Συναφώς, και οι οικονομικές σχέσεις της Τουρκίας με τις χώρες της Ε.Ε. γενικά (τους προνομιακούς εταίρους της Τουρκίας, σε εισαγωγές, εξαγωγές, επενδύσεις, ομόλογα, αγορές περιουσιακών στοιχείων κ.ο.κ.) , παρά το γεγονός ότι δεν θα απειλούσαν υπαρξιακά την ευρωπαϊκή πλευρά σε περίπτωση επιδείνωσης των οικονομικών στην Τουρκία, εντούτοις δεν αφήνουν αδιάφορες τις ευρωπαϊκές ηγεσίας και πολιτικές-οικονομικές ελίτ.
