Του Ναπολέοντος Μαραβέγια, Καθηγητή και Αντιπρύτανη Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Η ευρωπαϊκή ιδέα της ενοποίησης φαίνεται να διατηρεί την ελκτική της δύναμη, αλλά πάσχει στο επίπεδο της διαδικασίας και του τρόπου πραγματοποίησης του ενωσιακού εγχειρήματος. Πάσχει δηλαδή η αρχιτεκτονική του οικοδομήματος της Ε.Ε. Οι πολιτικές που ασκούνται τόσο στην οικονομία όσο και στο μεταναστευτικό ζήτημα απογοητεύουν όλο και περισσότερο τους πολίτες στα Νότια κράτη-μέλη της Ένωσης.
Στον Ευρωπαϊκό Νότο (Ιταλία κυρίως) αναπτύσσονται ευρωφοβικά και λαϊκιστικά κόμματα που διακηρύσσουν την αδιέξοδη πολιτική της επιστροφής στο εθνικό κράτος και στην εθνική περιχαράκωση. Παρόμοια φαινόμενα αναπτύσσονται και στην Ανατολική Ευρώπη (Ουγγαρία, Πολωνία). Υπάρχει ωστόσο μια σταθερή άρνηση από τις βόρειες χώρες (Ολλανδία, Βέλγιο, Δανία, Σουηδία, Φινλανδία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία) και τη Γερμανία που άλλοτε αποτελούσαν την Χανσεατική Ένωση Πόλεων, για οποιαδήποτε ιδέα παραπέρα εμβάθυνσης και ολοκλήρωσης που θα σήμαινε αύξηση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και συνοχής αντίθετα με τις ιδέες του Προέδρου Μακρόν και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες εάν προχωρούσαν θα συνέβαλαν στην ομαλότερη ενσωμάτωση τουλάχιστον, των Νότιων χωρών μελών της Ε.Ε.
Αυτή τη στιγμή υπάρχει προφανής ασυμμετρία δύναμης μεταξύ Βορρά και Νότου και βέβαια αποστασιοποίηση από τις ευρωπαϊκές αξίες των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, που αν συνεχιστούν θα θέσουν σε άμεσο κίνδυνο τη συνοχή της Ε.Ε. Οι τεχνοκρατικές λύσεις που δίνονται σε πολύπλοκα προβλήματα εμφανίζονται ως μοναδικές, υποκρύπτουν όμως τις κυρίαρχες απόψεις των βορείων χωρών-μελών της Ε.Ε. και της Ευρωζώνης με αποκλειστική σχεδόν έμφαση στην κρατούσα οικονομική ορθοδοξία.
Το ζήτημα των δημοσιονομικών κανόνων, δηλαδή μηδενικά ελλείμματα, που πρέπει να τηρούνται στην Ευρωζώνη είναι αμφίβολο, αν μακροχρονίως μπορούν να υποστηριχθούν από τις νοτιότερες χώρες, όπου οι δομές της κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος είναι αδύναμες για πολλούς λόγους. Είναι επίσης αμφίβολο αν μπορεί να συγκροτηθεί ένα σύστημα κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων στις χώρες του Ευρωπαϊκού Νότο, σταθερά υπέρ της Ε.Ε. όπως αυτή είναι σήμερα, πράγμα που φαίνεται, καθαρά τουλάχιστον, στην περίπτωση της Ιταλίας.
Η χώρα μας αφού πέρασε από περιπέτειες όλα αυτά τα οκτώ χρόνια της κρίσης, σήμερα αγωνίζεται να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει. Εναπόκεινται στην Ε.Ε. να διευκολύνει, μεταξύ άλλων, με την ελάφρυνση του χρέους και τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων την εθνική αναπτυξιακή προσπάθεια.
