“Brain drain”, η χαίνουσα πληγή της ελληνικής κοινωνίας

“Brain drain”, η χαίνουσα πληγή της ελληνικής κοινωνίας

Της Μαρινέττα Γούναρη – Χατζησαράντου, Συμβούλου – Ταμία Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών

Ο Γεώργιος Σκληρός συνόψιζε το 1919 τις θετικές ιδιότητες της φυλής μας, μεταξύ άλλων, στα εξής:

  • «μεγάλη ζωτικότης και αφάνταστη ικανότης στη βιοπάλη»,
  • «μεγάλη ευκινησία πνεύματος και ευφυΐα σπάνια»
  • «έμφυτη φιλοδοξία, φιλοτιμία και τάση σε ανώτερη δράση»
  • «έμφυτη αξιοπρέπεια» (Γ. Σκληρός, Τα σύγχρονα προβλήματα του ελληνισμού, Αλεξάνδρεια, 1919).

Τις διαχρονικές αυτές ελληνικές αρετές αξιοποίησε η νέα γενιά, που μετά το 2010 βρέθηκε εγκλωβισμένη σε ένα καθοδικό σπιράλ ύφεσης, λιτότητας, ανεργίας, και απίσχνασης του κοινωνικού κράτους.

Οι ασφυκτικές συνθήκες στην Ελλάδα της κρίσης οδήγησαν περίπου μισό εκατομμύριο νέους ανθρώπους, στην πλειοψηφία τους με υψηλά προσόντα, να αναζητήσουν ένα πιο ευοίωνο εργασιακό μέλλον στο εξωτερικό, ιδίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ενδεικτικά αναφέρω ότι τα στατιστικά στοιχεία εξερχομένων δικηγόρων συναδέλφων για το χρονικό διάστημα 2011-2017 ανέρχονται σε 400.

  • Δεν έχει, δυστυχώς, εκτιμηθεί αρκετά η οικονομική απώλεια που είναι ευθεία συνέπεια του ρεύματος φυγής προς το εξωτικό.

Τόσο η Πολιτεία όσο και οι ελληνικές οικογένειες ξόδεψαν τεράστια χρηματικά ποσά, επενδύοντας στη μόρφωση της νέας γενιάς. Επίκαιρη επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, ανάγει την συνολική αυτή δαπάνη σε 15,3 δισ. € (μελέτη Καθ. Σπύρου Παπαευθυμίου).

Πρόκειται για ποσό που χάνει χώρα μας και κερδίζουν οι χώρες υποδοχής, στις οποίες οι νέοι επιστήμονες προσφέρουν πολύτιμες υπηρεσίες, συχνά με χαμηλότερες συγκριτικά αμοιβές. Την ίδια στιγμή η αιμάσσουσα ελληνική οικονομία έχει απωλέσει πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό που εάν δραστηριοποιείτο στη χώρα θα λειτουργούσε, πολλαπλασιαστικά, ως καταλύτης ανάπτυξης και προόδου.

Άμεσα ορατές είναι οι καταστροφικές συνέπειες για το ασφαλιστικό σύστημα, τα αναλογιστικά ελλείμματα του οποίου διογκώνονται εκθετικά, ενώ και η απώλεια φορολογικών εσόδων δεν είναι ευκαταφρόνητη.

Ατυχώς, η δημόσια συζήτηση περιορίζεται κατά το πλείστον σε συλλογική αυτομαστίγωση, χωρίς όραμα και προοπτική. Σανίδα σωτηρίας δεν μπορούμε δυστυχώς να βρούμε ούτε στην πολιτική ηγεσία, η οποία αποδεικνύεται ελλειμματική και  κατώτερη των περιστάσεων. Αποτελεί μέρος του προβλήματος και όχι της λύσης του.

Μετά την μέχρι σήμερα πικρή εμπειρία, λοιπόν, η λύση δεν μπορεί παρά να είναι εθνική και συλλογική. Με εθνική συνεννόηση, ομοψυχία και συλλογική προσπάθεια οφείλουμε να σχεδιάσουμε -και να μείνουμε πιστοί- σε ένα εθνικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, με βασικούς άξονες:

  • Την ενίσχυση και ανάδειξη της αριστείας.
  • Την προτεραιοποίηση και στήριξη των τομέων της οικονομίας με συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα: πολιτισμός, αγροδιατροφικός τομέας, εναλλακτικές πηγές ενέργειας, νέες τεχνολογίες, τουρισμός.
  • Την ενίσχυση της αυτοφυούς -και όχι της κρατικοδίαιτης- επιχειρηματικότητας, με παρεμβάσεις στο φορολογικό και ασφαλιστικό σύστημα και ριζική πάταξη της γραφειοκρατίας.
  • Την στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας, την σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, τις ευέλικτες, και αμοιβαία επωφελείς συμπράξεις δημοσίου – ιδιωτικού τομέα.

Κλείνοντας επιτρέψτε μου να παραφράσω τον διαχρονικό μας δάσκαλο Γιώργο Σεφέρη:

«Δεν μένω τυφλός στα ψεγάδια μας αλλά έχω την ιδιοτροπία να πιστεύω στον εαυτό μας. (…) Γυρεύω το νου, την ευαισθησία και το κουράγιο των ανθρώπων που προχωρούν εμπρός». Μόνο έτσι, απαλλαγμένοι από τα παλιά βάρη, με το βλέμμα στραμμένο εμπρός, μπορούμε, όλοι μαζί, να χτίσουμε ξανά μια χώρα που θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των παιδιών μας.

ειδήσεις επικαιρότητας