Πέθανε η βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας Τόνι Μόρισον

Ήταν η πρώτη Αφροαμερικανίδα που κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας

Πέθανε η βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας Τόνι Μόρισον

Έφυγε από τη ζωή η βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1993 Τόνι Μόρισον.

Η διάσημη Αμερικανή συγγραφέας άφησε την τελευταία της πνοή στο Ιατρικό Κέντρο Μοντεφιόρε της Νέας Υόρκης. «Η Τόνι Μόρισον απεβίωσε ειρηνικά την περασμένη νύχτα, έχοντας γύρω της την οικογένειά της και τους φίλους της», αναφέρεται στην ανακοίνωση των οικείων της.

Απόγονος οικογένειας σκλάβων, η διαπρεπής Ακαδημαϊκός έγραψε 11 μυθιστορήματα σε μια περίοδο 6 δεκαετιών, όπως επίσης δοκίμια, παιδικά βιβλία, δύο θεατρικά έργα και ένα λιμπρέτο. Εργάστηκε, επίσης, ως κριτικός λογοτεχνίας και εκδότρια.

Η Τόνι Μόρισον εξερεύνησε κάθε ιστορία των Αφροαμερικανών, από τα χρόνια της σκλαβιάς έως τη χειραφέτησή τους στους κόλπους της σύγχρονης αμερικανικής κοινωνίας. «Η αφήγησή της και η συναρπαστική γραφή της άφησαν ένα ανεξίτηλο αποτύπωμα στην κουλτούρα μας» σημείωσε ο Σόνι Μέτα, ο πρόεδρος του εκδοτικού Οίκου Knopf, που εδρεύει στη Νέα Υόρκη και ανήκει στον όμιλο Random House.

Ο κατάλογος με τα επιτεύγματα της Τόνι Μόρισον είναι ατελείωτος, αφού συνολικά κατάφερε περισσότερες από 33 διακρίσεις. Το μοναδικό της συγγραφικό στυλ χαρακτηριζόταν από κοινωνικά ευαίσθητη θεματολογία και δυνατούς Αφροαμερικανούς ήρωες, κυρίως γυναίκες.

Η Κλόε Γόφορντ όπως ήταν το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε το 1931 στο Λορέιν του Οχάιο. Ήταν το δεύτερο από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειας. Ο πατέρας της Τζορτζ εργαζόταν κυρίως ως μεταλλοκολλητής, αλλά έκανε παράλληλα κι άλλες δουλειές προκειμένου να στηρίξει την οικογένειά του, ενώ η μητέρα της ήταν μέλος της χορωδίας στην Αφρικανική Επισκοπική Εκκλησία των Μεθοδιστών. Η Τόνι Μόρισον έχει τονίσει σε συνεντεύξεις της πως οι γονείς της τής εμφύσησαν την αγάπη για το διάβασμα, τη μουσική και την αφροαμερικανική παράδοση.

Η συνοικία όπου μεγάλωσε ήταν πολυφυλετική: οι γείτονές της, εκτός από Αφροαμερικανοί, ήταν Πολωνοί, Ιταλοί και εβραίοι. Ίσως το συγκεκριμένο περιβάλλον να βοήθησε τη Μόρισον να μην αισθανθεί κατώτερη ή διαφορετική παρόλο που ήταν η μόνη Αφροαμερικανή στην τάξη. «Ήμουν η μόνη μαύρη μαθήτρια και η μόνη που ήξερε να διαβάζει» είχε δηλώσει σε συνέντευξή της στους New York Times.

Το σχολείο ακολούθησαν οι σπουδές της στην αγγλική φιλολογία στο πανεπιστήμιο Howard και στη συνέχεια στο Cornell, απ’ όπου έλαβε τον μεταπτυχιακό της τίτλο το 1955. Το 1957 επέστρεψε στο Howard University ως καθηγήτρια και γνώρισε τον μετέπειτα σύζυγό της Χάρολντ Μόρισον, αρχιτέκτονα από την Τζαμάικα. Το 1961 το ζευγάρι απέκτησε έναν γιο, ωστόσο δύο χρόνια αργότερα, η Τόνι αποφάσισε να χωρίσει. Εκείνος επιστρέφει στην Τζαμάικα και η Τόνι, έγκυος στο δεύτερο παιδί, γύρισε στη γενέτειρά της.

Στο Οχάιο θα μπορούσε να μεγαλώσει με τη βοήθεια των συγγενών της τους γιους της Χάρολντ και Σλέιντ, ωστόσο μετακόμισε μόνη της με τα παιδιά της στην πόλη Syracuse της Νέας Υόρκης για να εργαστεί ως επιμελήτρια βιβλίων. Μια επαγγελματική απόφαση που ύστερα από λίγο καιρό την οδήγησε στον διεθνούς κύρους εκδοτικό οίκο Random House, στη θέση της υπεύθυνης εκδόσεων.

Έγραψε πολλά μυθιστορήματα, ανάμεσά τους τα «The Bluest Eye» (Γαλάζια Μάτια, 1970), «Sula» (Σούλα, 1973), «Song of Solomon» (Το τραγούδι του Σόλομον, 1978, τιμημένο την ίδια χρονιά με το Εθνικό Βραβείο Κριτικών), «Tar Baby» (Παιδί από κάρβουνο, 1981), «Beloved» (Αγαπημένη, 1988, Βραβείο Πούλιτζερ του 1988), «Jazz» (Τζαζ, 1992), ενώ ασχολήθηκε επίσης με το δοκίμιο. Τα έργα της «Παίζοντας στο σκοτάδι: Το λευκό χρώμα και η λογοτεχνική φαντασία» και «Φυλετική δικαιοσύνη: Η δύναμη της ράτσας» είναι συλλογές δοκιμίων, στα οποία εξετάζονται θέματα φυλετικής συνείδησης και λογοτεχνικής έκφρασης.   Η Τόνι Μόρισον ήταν περισσότερο διάσημη για το μυθιστόρημά της «Αγαπημένη», ενώ άλλα εξίσου γνωστά έργα της ήταν τα «Jazz» (1992) και «Paradise» (1997). Πολλοί μάλιστα θεωρούν πως τα συγκεκριμένα μυθιστορήματα συνιστούν κάτι σαν «άτυπη τριλογία».

Το τελευταίο της μυθιστόρημα με τίτλο «God Help the Child» εκδόθηκε το 2015.  

Η ύψιστη διάκριση ήρθε το 1993 και το μυθιστόρημα Jazz, οπότε της απονέμεται το Νόμπελ Λογοτεχνίας και γίνεται η πρώτη Αφροαμερικανίδα που κερδίζει τον τίτλο.

«Πεθαίνουμε», είχε πει η Τόνι Μόρισον, κλείνοντας την ευχαριστήρια ομιλία της μετά την βράβευσή της με Νόμπελ Λογοτεχνίας. «Ίσως είναι αυτό το νόημα της ζωής. Αλλά δημιουργούμε γλώσσα. Αυτό ίσως είναι το μέτρο της ζωής μας».  

 

ειδήσεις επικαιρότητας