Με πρόσχημα την μη έκδοση ακόμη της επίσημης απόφασης του ΣτΕ σχετικά με τον ΕΦΚΑ το υπουργείο Εργασίας δεν προχωρά σε καμία δήλωση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν επικρατεί πανικός.
Στην παρούσα φάση φαίνεται ότι το υπουργείο Εργασίας επικεντρώνεται στο να προβάλει αντεπιχειρήματα κατά των προβλέψεων του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου.
Σχετικά με την ένταξη των αυτοτελώς απασχολούμενων στον ΕΦΚΑ, το υπουργείο Εργασίας ισχυρίζεται ότι το ΣτΕ δεν έχει δικαιοδοσία να κρίνει θέματα περί οργάνωσης του κράτους και θα ήταν παράδοξο να κριθεί αντισυνταγματική η σχετική διάταξη.
Προσδιορισμός της βάσης υπολογισμού
Το καυτό ζήτημα βέβαια εντοπίζεται στον προσδιορισμό της βάσης υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών. Πρόκειται για ένα σημείο του νόμου Κατρούγκαλου το οποίο παραδέχεται και το ίδιο το υπουργείο Εργασίας ότι εμφανίζει κενά και είναι προβληματικό, κυρίως στα μεσαία προς υψηλά εισοδήματα.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν άλλωστε οι εκπρόσωποι των ασφαλισμένων στις αιτήσεις ακύρωσης που έχουν καταθέσει στο ΣτΕ, «οι διατάξεις των άρθρων 39 του Ν 4387/2016 και 58 του Ν 4472/2017 αντίκεινται στις διατάξεις που καθιερώνουν την ίση μεταχείριση, τη συμμετοχή εκάστου στα δημόσια βάρη ανάλογα με τις δυνάμεις του, την κοινωνική ασφάλιση και τις συνταγματικές αρχές που τη διέπουν, την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας και την ελεύθερη συμμετοχή στην οικονομική και κοινωνική ζωή και, τέλος, την προστασία των περιουσιακών δικαιωμάτων».
Επισημαίνουν δε, ότι ο νέος τρόπος υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών των αυτοτελώς απασχολουμένων προβλέπει εισφορές 26,95% επί του φορολογητέου εισοδήματος πριν την αφαίρεση των ασφαλιστικών εισφορών. Με τον τρόπο αυτό προκύπτει επιπλέον επιβάρυνση του ασφαλισμένου της τάξεως του 5,72% (26,95%-21,23%= 5,72%), μειώνοντας το εναπομένον καθαρό εισόδημα σε σχέση με αυτό που απέμενε με τον αρχικό τρόπο υπολογισμού. Όπως φαίνεται και από πίνακα που έχει καταθέσει στο δικαστήριο η ΕΣΕΕ, αυτοαπασχολούμενος που δηλώνει 10.000 ευρώ στην εφορία, μένει με καθαρό εισόδημα της τάξης του 50,5% του φορολογητέου, εξαιτίας των φόρων και των ασφαλιστικών εισφορών που καταβάλλει.
Προκύπτει μάλιστα η άνιση μεταχείριση των αυτοτελώς απασχολούμενων σε σχέση με τους μισθωτούς, καθώς για το ίδιο φορολογητέο εισόδημα, ένας μισθωτός δημόσιος υπάλληλος ή εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα θα λάβει τελικά καθαρά το 90,8% του φορολογητέου του εισοδήματος. Μάλιστα, από τα στοιχεία φαίνεται πως στα χαμηλότερα ακαθάριστα εισοδήματα, η επιβάρυνση των αυτοτελώς απασχολούμενων είναι τέτοια που το εναπομένον καθαρό εισόδημά τους είναι στα όρια της φτώχειας.
Τα επόμενα βήματα
Μια ενδεχόμενη διακοπή καταβολής εισφορών από τους ενδιαφερόμενους, εν αναμονή της οριστικής απόφασης, θα μπορούσε να αποβεί καταστρεπτική για το Ταμείο.
Εκτιμάται ότι η οριστική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για το σύνολο των διατάξεων του νόμου Κατρούγκαλου (Ν.4387/2016) και των υπουργικών αποφάσεων που ακολούθησαν, κατά των οποίων έχουν προσφύγει συνολικά 26 φορείς και φυσικά πρόσωπα, ζητώντας την ακύρωσή τους θα εκδοθεί μέσα στο καλοκαίρι.
