Του Αργύρη Ντινόπουλου
Η μεταμνημονιακή εποχή κανονικά θα έπρεπε να χαιρετίζεται ως το τέλος μιας οκτάχρονης δοκιμασίας. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει ούτε, πλέον, στην ίδια την κυβέρνηση. Η αμηχανία της ήταν φανερή στην Βουλή για το πώς θα βρίσκει (δανεικά) λεφτά μετά τον Αύγουστο.
Και λογικό. Όταν οι αγορές προβλέπεται να σε δανείσουν με επιτόκιο 4% και ο ESM σου δίνει τα ίδια λεφτά με 0,9% δημιουργείται ένα δίλημμα. Έστω και αν αυτά τα ακριβά δανεικά θα κληθούν να τα εξοφλήσουν οι μελλοντικές γενιές.
Η δημοσιοποίηση του επικαιροποιημένου μνημονίου περιλαμβάνει, στην ουσία, τρία επώδυνα μέτρα που θα εφαρμοστούν μετά την «έξοδο του Αυγούστου».
- Μείωση συντάξεων
- Οριστική κατάργηση ΕΚΑΣ
- Μείωση αφορολογήτου
Ακόμη και αν η κυβέρνηση καταφέρει να τα διαχειριστεί πολιτικά θα πρέπει ( εάν δεν γίνουν εκλογές το 2018) να αντιμετωπίσει το 2019 τις αγορές.
Και εδώ δεν υπάρχει περιθώριο για πολιτική διαχείριση, αφού η γλώσσα των αριθμών είναι αμείλικτη. Χωρίς μάλιστα μια οριστική διευθέτηση του χρέους (που δεν φαίνεται να επιτυγχάνεται) εκτός από τους αριθμούς αμείλικτα θα είναι και τα επιτόκια δανεισμού.
Και η κυβέρνηση θα πρέπει να βρει (δηλαδή να δανειστεί) 17 δις μέσα στους επόμενους 12 μήνες.
Τα ταμειακά αποθέματα (από το πρωτογενές πλεόνασμα) μπορεί να προσφέρουν κάποια από αυτά, αλλά πόσο θα αντέχει να μην εκκαθαρίζει νέες συντάξεις, να μην πληρώνει προμηθευτές του δημοσίου, να συνεχίσει, δηλαδή, αυτήν την άτυπη στάση πληρωμών του δημοσίου ;
Τα αποτελέσματα στην ιδιωτική οικονομία είναι οδυνηρά.
Αλλά και εκτός από την κυβέρνηση η «έξοδος του Αυγούστου» δεν φαίνεται να συγκινεί ούτε τον επιχειρηματικό κόσμο ούτε την κοινωνία.
Ο επιχειρηματικός κόσμος γνωρίζει ότι η πολιτική σκοπιμότητα του δήθεν τέλους της μνημονιακής εποχής μπορεί να μεταφέρει στον ίδιο τις οικονομικές παρενέργειές της.
Η κοινωνία αντέδρασε με παγερή αδιαφορία στην προοπτική διπλασιασμού του μηναίου ορίου ανάληψης μετρητών από τις τράπεζες.
Γιατί όταν ο μέσος μηνιαίος όρος ανάληψης μετρητών είναι τα 800 ευρώ, τι να την κάνεις την δυνατότητα να παίρνεις ακόμη και 5.000 ευρώ τον μήνα αφού δεν τα έχεις στον λογαριασμό σου;
Έτσι το τέλος των μνημονίων παραμένει ένα «αδειανό πουκάμισο» για την κοινωνία με τους κινδύνους των αγορών (που αυτό το τέλος συνεπάγεται) να στοιχειοθετούν ασύμμετρες απειλές για την οικονομία.
