Σε ηλικία 91 ετών έφυγε από τη ζωή ένας από τους μεγαλύτερους αλλά και πλέον αμφιλεγόμενους επιχειρηματίες επίπλου. Ο Ingvar Kamprad ιδρυτής του ΙΚΕΑ «έφυγε» στις 27 Ιανουαρίου στο σπίτι του στο Σμάλαντ της Σουηδίας. Η δραστηριότητά του έφερε την επανάσταση στο χώρο του επίπλου, καθώς ο ίδιος διαμόρφωσε μια εντελώς διαφορετική φιλοσοφία στο έπιπλο, προσιτή σε όλους.
Έκανε τα πρώτα του βήματα πουλώντας στυλό, πορτοφόλια και κάλτσες σε αγρότες της επαρχίας Σμόλαντ της Σουδίας. Αγόραζε τα προϊόντα στη χονδρική και τα μεταπωλούσε στους αγρότες απαντώντας στις εκάστοτε ανάγκες τους. Όταν άρχισαν οι πελάτες του να ζητούν καρέκλες και τραπέζια μετατόπισε το βάρος της δραστηριότητάς του στο έπιπλο. Άφησε πίσω το ποδήλατο με το οποίο έκανε τις διανομές των προϊόντων του, το αντικατέστησε με ένα μικρό φορτηγάκι και αποφάσισε να εκδώσει έναν κατάλογο που περιλάμβανε όλα του τα προϊόντα, ώστε να μπορούν να διαλέγουν οι αγρότες με την ησυχία τους. Σήμερα οι κατάλογοι του ΙΚΕΑ τυπώνονται σε 9 γλώσσες και εκδίδονται σε 45 εκατ. αντίτυπα.
Το όνομα ΙΚΕΑ
Σε ηλικία 17 ετών ο πατέρας του, του έδωσε ένα χρηματικό ποσό το οποίο εκείνος επένδυσε στην επέκταση της επιχείρησής του την οποία και βάφτισε ΙΚΕΑ. Το Ι προερχόταν από το όνομά του, το Κ από το επίθετό του, το Ε από την αγροικία στην οποία γεννήθηκε και το Α από το χωριό καταγωγής του.
Η είσοδος του Ingvar Kamprad στην αγορά επίπλου αφορούσε αρχικώς την μεταπώληση. Προμηθεύονταν τα προϊόντα από τοπικούς ξυλουργούς και τα διένεμε ο ίδιος. Σε κάποια από τις μεταφορές όμως ένας από τους συνεργάτες του αποφάσισε να αφαιρέσει τα πόδια από ένα τραπέζι ώστε να χωρέσει στο φορτηγάκι μεταφοράς. Κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα της συναρμολόγησης, της αποθήκευσης σε κομμάτια και όλα αυτά με στόχο τον περιορισμό του κόστους.
Τρόμαξε τους ανταγωνιστές
Το 1953 ο Ingvar Kamprad διοργάνωσε την πρώτη έκθεση προϊόντων ΙΚΕΑ. Η επιτυχία ήταν τόσο μεγάλη που οι πωλητές επίπλων της περιοχής κήρυξαν έναν πόλεμο, αποτρέποντας τους προμηθευτές επίπλων να του πωλούν έπιπλα. Αποτέλεσμα ήταν με τον καιρό ο ίδιος να μην μπορεί να συμμετάσχει σε καμία έκθεση. Και κάπως έτσι γεννήθηκε η μεγάλη ιδέα. Αποφάσισε να ξεκινήσει ο ίδιος τη σχεδίαση των επίπλων, να προμηθεύεται πρώτες ύλες από το εξωτερικό και να επικεντρωθεί στην πώληση των προϊόντων του εκτός Σουηδίας.
Το 1963 εγκαινίασε στη Νορβηγία το πρώτο κατάστημα της ΙΚΕΑ εκτός Σουηδίας.
Το 1965 ανοίγει το γιγαντιαίο για την εποχή κέντρο Kungens Kurva στη Στοκχόλμη, που ήταν ο προάγγελος των σημερινών καταστημάτων ΙΚΕΑ self service.
Ακολούθως εγκαινιάστηκαν άλλα επτά καταστήματα στη Σκανδιναβία.
Το 1973 έκανε την εμφάνισή του στην Ελβετία.
Το 1978 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Ελβετία αφού είχε προηγηθεί μια τετραετής διαμονή στη Δανία για φορολογικούς κυρίως λόγους.
Σήμερα, η ΙΚΕΑ είναι παρούσα σε 33 χώρες, απασχολεί 75.000 υπάλληλους και κάνει τζίρο πάνω από 35 δισ. ευρώ. Το 1986 ο Ingvar Kamprad άφησε τη διεύθυνση της επιχείρησης στα παιδιά του. Εκείνος κράτησε τη θέση του συμβούλου.
Η αμφιλεγόμενη σχέση του με τους Ναζί και το… αλκοόλ
Πολλοί τον χαρακτήρισαν τσιγκούνη, ο ίδιος απαντούσε ότι είναι περήφανος να διατηρεί τη φιλοσοφία των επιχειρήσεών του σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του. Μεγάλο πλήγμα, το οποίο κατάφερε να ξεπεράσει επιτυχώς, ήταν οι αποκαλύψεις για τις σχέσεις του με τους Ναζί. Στις 7 Νοεμβρίου του 1994 ένα δημοσίευμα παρουσίαζες τον Kamprad ως ακτιβιστή Ναζί. Ο ίδιος δήλωσε ανοιχτά μετανιωμένος για εκείνη την περίοδο της ζωής του και το θέμα έσβησε σιγά σιγά από την επικαιρότητα.
Ακόμη ένα πάθος του όμως ήταν αυτό προς το ποτό. Στις αρχές της δεκαετίας του ‘60 κατά τις επαγγελματικές του επαφές στην Πολωνία, γνώρισε τη βότκα. Η σχέση υπήρξε στενή για αρκετά χρόνια. Με το πέρασμα του χρόνου καταπολέμησε τον εθισμό του περνώντας μακρές περιόδους αποχής με στόχο όπως έλεγε «να εξαγνίσω τα νεφρά μου και το συκώτι μου».
Η ΙΚΕΑ στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών φορολογικών αρχών
Έρευνα για τις συμφωνίες της Ikea με τις ολλανδικές φορολογικές Αρχές ξεκίνησαν στις 18 Δεκεμβρίου του 2017 οι αρμόδιες ευρωπαϊκές ρυθμιστικές Αρχές. Το ερώτημα της έρευνας αφορούσε στο ενδεχόμενο η Σουηδική εταιρεία να έχει εξασφαλίσει πλεονέκτημα του αθέμιτου ανταγωνισμού στη σουηδική εταιρεία επίπλων.
Η ΕΕ θα ερευνήσει αν οι φορολογικές υποθέσεις του ΙΚΕΑ παραβιάζουν τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις.
Βάσει του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι χώρες-μέλη δεν μπορούν να δίνουν επιλεκτικά φορολογικά προνόμια σε πολυεθνικούς ομίλους που δεν είναι διαθέσιμα σε άλλες εταιρείες. Η Επιτροπή δήλωσε πως «ανησυχεί πως δύο ολλανδικές φορολογικές αποφάσεις ίσως έδωσαν στο Inter Ikea (τμήμα του Σουηδικού κολοσσού με έδρα την Ολλανδία) ένα άδικο πλεονέκτημα σε σχέση με άλλες εταιρείες». Η έρευνα είναι σε εξέλιξη.
«Λένε πως είμαι τσιγκούνης, αλλά είμαι υπερήφανος που συνεχίζω την πολιτική του ομίλου»
Ingvar Kamprad ήταν ο έβδομος πιο πλούσιος άνθρωπος στον κόσμο και ο πρώτος στην Ευρώπη, με 21 δισεκατομμύρια ευρώ σύμφωνα με το Forbes. Ο τρόπος της ζωής του ήταν απλός και λιτός, ενώ αντικείμενο κριτικής είχε γίνει το γεγονός ότι για τις μετακινήσεις του χρησιμοποιούσε μέσα μαζικής μεταφοράς.
«Λένε πως είμαι τσιγκούνης, αλλά είμαι υπερήφανος που συνεχίζω την πολιτική του ομίλου».
Εκμεταλλεύτηκε εμπορικές ευκαιρίας, είχε καινοτόμες ιδέες και παρέμεινε πιστός στην αρχική του φιλοσοφία. Οριζόντια αποθήκευση επίπλων, τα οποία ο πελάτης συναρμολογεί μόνος του, περιορίζουν το κόστος αποθήκευσης και μεταφοράς.
Και έτσι γέμισε όλος ο κόσμος, από καναπέδες μέχρι και βάζα, ΙΚΕΑ.
